تبلیغات
خـــــطـــــ مـــــمـــــتـــــد - ما و دغدغه­ های آقا
شنبه 1390/03/14  12:26

این متن را برای دوهفته نامه طلبگی «عهد» نوشته ام؛ البته قدری شتاب زده و ناقص است. امیدوارم در فرصت های دیگر، کمی بیشتر تفصیل یابد.

روش جالبی داریم ما آدمهای اهل علم؛ حوزوی و دانشگاهی هم ندارد. هر مفهومی که جلوی ­مان بگذارند، می­توانیم درباره ­اش حرف بزنیم؛ اگرچه در حیطه مطالعات و تخصصمان نباشد. روش­مان هم از این قرار است که ابتدا مفهوم مورد نظر را به اجزاء مفهومی آن تجزیه کرده و سپس به تحلیل لغوی هریک از اجزاء می­پردازیم و آنگاه مفردات را ترکیب کرده و با عطف بر توضیحات مرحله قبل، معنای اولیه را تبیین می­کنیم.

و به همین راحتی، کلان­ترین و پیچیده ­ترین مفاهیم، معنایی واضح و روشن می­یابند! و این معنای روشن، همان بلایی است که سر مفاهیمی چون مهندسی فرهنگی، نهضت آزاداندیشی و تولید علم، مدیریت تحول، اصلاح الگوی مصرف، همت مضاعف و کار مضاعف و... درآورده ­ایم و آنها را از حیّز انتفاع و هرگونه خاصیت و کارکردی ساقط نموده ­ایم.

این بلیه، مطابق روال سنواتی، بر سر مسئله «جهاد اقتصادی» نیز فرود آمده و ما اهل ولایت و دیانت، به حکم وظیفه، مشغول تجزیه شعار فوق ­الذکر به جهاد و اقتصاد، و تبیین معنای لغوی و اصطلاحی جهاد و ترکیب آن با اقتصاد می­باشیم. تبیین عالمانه ­ای! که با تقریب بسیار خوبی، به هیچ دردی نمی­ خورد؛ هیچ مشکلی را حل نمی­ کند؛ و هیچ حرکتی نمی­ زاید.

اما چه باید کرد؟ چگونه می­توان این شعارها را به گفتمان عمومی جامعه تبدیل کرد؛ به نحوی که همگان، بدانها به عنوان تکالیف شرعی اجتماعی که از جانب مقام منیع ولایت جامعه اسلامی صادر شده بنگرند؟ چگونه این گفتمانها می­توانند حرکت ­آفرین و جریان­ ساز باشند؟

به نظر می­رسد حرکت به سوی عملیاتی شدن این گفتمانها، زیرساختهایی نیاز دارد که بدون آنها، جز شعارزدگی و کلیشه­ سازی، حاصلی نخواهیم داشت. در این مجال اندک، چند راهکار برای این مهم، تقدیم می­گردد. راهکارهایی که حوزه، نقش محوری در تحقق آنها دارد.

 

1.     ترویج نگرش تمدنی

دغدغه کلان مقام معظم رهبری و به تعبیر ایشان، «خط کلّی نظام اسلامی»، رسیدن به تمدن اسلامی است. اما این رویکرد تمدنی، چقدر در متن زندگی مردم ما حضور دارد؟ آیا عموم ملت ایران، خود را جزئی از یک حرکت تمدن ­ساز می­دانند؟ آیا لوازم چنین حرکتی را می­ شناسند؟ آیا قادرند از مسائل پیش ­روی خود، قرائت تمدنی داشته باشند؟ اصلا آیا نخبگان ما این­ چنین هستند که از مردم چنین انتظاری داشته باشیم؟

به نظر می­رسد تا نگرش تمدنی پیدا نکنیم، با رهبر خود هم ­افق نخواهیم شد و دغدغه ­های ایشان را نخواهیم فهمید و قادر به انجام تکالیف کلان تاریخی و اجتماعی خود نخواهیم گشت. اساساً شعارها و کلیدواژه­ های مد نظر ایشان، قطعاتی از یک پازل تمدنی هستند و در چنین پارادایمی تعریف می­شوند. اینکه ماحصل پیام رسانه ملی در سال گذشته این می­شود که «اگر همت و کار خود را مضاعف کنیم، به رفاه بیشتری دست پیدا می­کنیم»، حاصل فقدان همین نگرش تمدنی است.

 

2.     تقویت هویت تاریخی ملت ایران

همه ما می­دانیم روایات بسیاری مبنی بر نقش ویژه ایرانیان در دوران منتهی به ظهور حضرت صاحب (عج) رسیده است. ملت ایران، باید امت نمونه و الگو و شاهد برای دیگران باشد و این، وظیفه تاریخی او و بخشی از مسیر بشریت به سوی دوران ظهور است. اما به این مسئله هویتی، آن­ چنان که باید، توجه نشده و بر اساس آن، فرهنگ­سازی در لایه فرهنگ عمومی اتفاق نیافتاده است. دغدغه­ های مقام معظم رهبری نیز در این چارچوب معنا و کارکرد خود را می­ یابند. ایشان در تاریخ 15 اردیبهشت 89 در دیدار با معلمان، فرمودند: «ملت ایران باید به مرحله ­ای از پیشرفت و تعالی برسد که از لحاظ فکری، علمی و زمینه­ های اجتماعی و سیاسی، به مرجعی متقن برای ملت­ها و متفکران دنیای اسلام تبدیل شود و این، مسئولیت تاریخی ملت ایران است»

 

3.     بسط جنبه ­های عملی نظریه ولایت فقیه

ما بر اساس مبنای حضرت امام، ولایت فقیه را امری بدیهی می­دانیم ولی همواره حجم غالب تحقیقات و تبلیغات­مان متمرکز بر اثبات نظریه ولایت فقیه بوده است. این رویکرد، فرصت پرداختن به جنبه­ های عملی و جامعه­ ساز این نظریه را از ما گرفته و ابعاد ناشناخته و سؤالات بی­ پاسخ بسیاری را بر جای گذاشته است.

به عنوان مثال، آیا تلاش برای تحقق شعارهای راهبردی سالانه رهبری، وجوب شرعی دارد؟ آیا ولی فقیه می­تواند حکم به چنین تکالیفی کند؟ ماهیت تکلیف اجتماعی چیست و نحوه وجوب آن (عموم استغراقی یا مجموعی) چگونه است؟ و...

 

4.     تولید ادبیات پشتیبان این گفتمانها و بازخوانی آنها بر اساس جهت­­ گیری ­های کلان نهضت اسلامی:

بی­ شک، یکی از ارکان جریان ­سازی اجتماعی، تولید ادبیات پشتییبان برای آن است. ادبیاتی که بتواند پیامهای نگرشی، انگیزشی و رفتاری مورد نیاز برای ایجاد و استمرار حرکت اجتماعی را به عموم مردم منتقل کند.

یکی از عوامل مؤثر در عدم فراگیری دغدغه ­های رهبری و عدم ایجاد حرکتهای مؤثر اجتماعی، فقدان چنین ادبیاتی است. ادبیاتی که بتواند مفاهیم دینی را سر صحنه عمل اجتماعی مردم بیاورد و اراده و رفتار آنان را در جهت رسالت تاریخی­ شان جهت دهد.


  • آخرین ویرایش:سه شنبه 1390/03/17
نظرات()   
   
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.